ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

167

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

« او گفت : برترى انسان بر جميع حيوانات بسبب منطق و هوش است ، پس اگر انسان ساكت بود و چيزى نفهميد ، در عداد بهائم مىباشد ، زيرا چنين شخصى به حال حيوانى خود برگشته است ؛ « او گفت : زياد شراب منوشيد ، زيرا عقول شما را تغيير دهد و فهم شما را فاسد كند . » ارسطو مسأله‌اى را براى يكى از شاگردانش بازگو كرد و از او پرسيد آيا فهميدى ؟ شاگرد گفت : آرى . ارسطو به او گفت : آثار فهم را در تو نديدم . شاگرد پرسيد چگونه چنين احساس نمودى ؟ ارسطو گفت : تو را خشنود نديدم و دليل فهم مطلب سرور و خشنودى است . « او گفت : بهترين چيز تازه‌ترين آن است ، مگر دوستى كه قديم آن بهتر است . هر چيزى امتياز مخصوصى دارد و خاصيت و امتياز عقل حسن انتخاب در هر چيز است . اگر انسان جواب سؤالى را در صورتى كه سؤال‌كننده درست نپرسد ادا ننمايد ، ملامت نخواهد شد ، زيرا صحيح سئوال كردن سبب جواب نيكو گردد . لازمه عجله در صحبت لغزش و خطا خواهد بود . دليل آنكه شخص از طلب تعلم خوددارى مىكند آن است كه آنچه مىدانسته استفاده‌اى نبرده است ؛ « او گفت : كسى كه شيرينى كارى را چشيده بر تلخى راه وصول به آن صبر و تحمل خواهد كرد و هركس فائدهء دانش را نبرده درصدد ازدياد آن مىشود . دفع شر به خير نوعى فضيلت و برترى است . آنچه را مىنويسى بايد مطالبى باشد كه قابل خواندن بوده و آنچه را حفظ مىكنى بايد مطالبى باشد كه قابل نوشتن گردد » . ارسطو به اسكندر نوشت : اگر خداوند پيروزى را كه محبوب تو است به تو عنايت كرد ، تو هم بخشش را كه محبوب خداست پيشه خود ساز ؛ « او گفت : شخصى كه به خود افتخار كند مورد ستايش قرار نمىگيرد و خشمگين